Chi họ Tô làng Du Đồng, xã Đại Hùng, huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội


Xã Đại Hùng thu hoạch lúa xuân 2021 (Ảnh TL)

Thời chống Pháp, Chi họ làng Tô Du Đồng, xã Đại Hùng, huyện ứng Hòa, Hà Nội, nằm trong vành đai trắng của khu Cháy xưa, làng xóm bị tàn phá, nên gia phả của họ tộc không còn, thậm chí phần mộ Tổ tiên của chi họ cũng thất lạc.

Hiện tại chúng tôi đã sưu tầm trong Hương ước của Làng Văn hóa Du Đồng (xã Đại Hùng, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây cũ) viết vào năm 1995 có ghi rằng “Làng Du Đồng là một làng được khởi dựng từ rất sớm, cùng chung với chiếc nôi của dòng dõi Lạc Việt xa xưa. Làng ra đời bắt nguồn từ các dòng họ: Nguyễn, Nghiêm, Tô, Đỗ, trải qua nhiều thế hệ nối tiếp nhau đến nay làng đã phát triển rất lớn”.

Từ đó chúng tôi khẳng định ông Tổ của chi họ đến đây định cư khá sớm, theo các cụ lưu truyền lại, ước tính thời gian vào khoảng cuối thế kỷ 17 - 18 tới nay đã có 11 đời con cháu truyền tử lưu tôn. Hiện tại chi Họ Tô Du Đồng có 40 hộ với 175 nhân khẩu làm nghề thuần nông, kết hợp nghề mộc cổ truyền của địa phương (làm nhà gỗ).

Chi họ vẫn còn nhà thờ 3 gian nhà cấp 4 đã xuống cấp. Chi Họ Tô Du Đồng hiện nay có 3 cành .

Cành 1:Do ông Tô Văn Thọ làm Trưởng cành, thờ Họ Tô Du Đồng, là cháu hậu duệ đời thứ 9 của dòng tộc.

Cành 2:Do ông Tô Văn Thìn làm Trưởng cảnh, cùng đồng vai với ông Tô Văn Thọ.

Cành 3:Cành út do ông Tô Văn Thán làm Trưởng cành, đồng vai với ông Thọ.

Giỗ Tổ vào ngày 18 tháng Tám âm lịch hàng năm.

Song do thời buổi làm ăn kinh tế khó khăn, nên ngày 18 tháng Tám âm lịch hàng năm, con cháu đi làm ăn xa không về đầy đủ, nên dòng họ đã họp bàn kiến nghị đổi ngày gặp mặt, đồng thời kính báo với Tổ tiên lấy ngày Mồng 1 tháng Tư âm lịch hàng năm là ngày gặp mặt con cháu dòng họ, cũng là ngày Tế Tổ để con cháu tri ân tổ tiên, đóng góp những việc cần làm, xây dựng Quỹ Khuyến học và bàn những việc hoạt động dòng họ. Theo tiêu chí của Thành phố Hà Nội, chiHọ Tô Du Đồng hiện nay không còn hộ nghèo.

Các cá nhân chức sắc trong xã hội phong kiến, đời thứ ba có các cụ:

Cụ Tô Văn Nãi - làm Chánh tổng

Cụ Tô Văn Tuấn - làm Chánh tổng lúc bấy giờ là tổng Đại Bối, phủ Ứng Thiên Xưa, nay là xã Đại Hùng, huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội.

Đến đời thứ 4 có cụ Tô Văn Bầy, là thầy đồ nho dạy học cho con cháu trong họ trong làng.

Trong các cuộc kháng chiến chi họ có 3 Anh hùng liệt sỹ, 1 thương binh, 1 chất độc da cam. Hài cốt các anh hùng liệt sỹ chống Mỹ đã được các gia đình trong dòng họ và chính quyền địa phương đón về an táng tại nghĩa trang liệt sỹ quê nhà. Đồng thời được làng Du Đồng lập Bia tưởng niệm tại Đình làng. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ và gian khổ ấy, dòng họ Tô Du Đồng đã có 2 gia đình có 2 con liệt sỹ.

Cụ Tô Văn Thao: Có em và con là liệt sỹ.

Cụ Tô Văn Tường có hai con là liệt sỹ.

Có một cụ được nhà nước phong tặng Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, đó là cụ: Tô Thị Na có chồng và con là liệt sỹ. Cụ đã qua đời năm 2011.

Hiện tại nhiều con cháu trong dòng họ đang theo học các trường đại học, cao đẳng, học nghề, nổi bật có 2 cháu đang theo học Đại học an ninh, 2 cháu ngành y… Dòng họ có 5 Đảng viên đang công tác cùng các ban ngành đoàn thể tại địa phương.

Có ông Tô Thế Vũ là Thượng tá công an, đang công tác tại trại giam Nà Tấu, thuộc Tổng cục 8, Bộ Công an.

                            Tô Văn Thọ(Đời thứ 9)