Họ Tô nội thành Thành phố Hải Phòng


                               Nhà hát lớn Hải Phòng (Ảnh TL)

Ngày 23-1-1999, Họ Tô liên tỉnh gồm 3 tỉnh thành: Hải Phòng, Hải Dương, Quảng Ninh được thành lập tại thôn An Lưu Hạ, thị trấn Kinh Môn, huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Dưới sự chủ trì của Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam, Hội nghị đã bầu ông Tô Chung quê ở huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương, hiện nay định cư tại Thành phố Hải Phòng làm Trưởng ban liên lạc Họ Tô liên tỉnh. Ngày 23-1-2000 Họ Tô liên tỉnh tổ chức Hội nghị lần thứ 2 tại Từ đường Chi Họ Tô Trịnh Xá, huyện Thủy Nguyên, Thành phố Hải Phòng. Có 37 Chi họ tham gia đã quyết định nhiều nội dung quan trọng trong việc tham gia chắp nối dòng Họ Tô Việt Nam. Tại Hội nghị này các đại biểu đã bầu ông Tô Hoàng Kiên (Thành phố Hải Phòng) vào Thường trực Ban liên lạc Họ Tô liên tỉnh và đề xuất về việc thành lập Họ Tô Nội thành Hải Phòng.  Ngày 18-2-2001 theo nguyện vọng của nhiều bà con người Họ Tô, không phân biệt nguồn gốc, hiện sinh sống tại nội thành Hải Phòng, Ban liên lạc Họ Tô liên tỉnh đã tổ chức cuộc họp với 85 bà con người Họ Tô ở nội thành Hải Phòng để thành lập Họ Tô Nội thành, thông qua Quy ước và bầu ra Ban liên lạc Họ Tô Nội thành. Ông Tô Hoàng Kiên quê ở Lục Độ, huyện Cát Hải, hiện định cư tại Thành phố Hải Phòng được Hội nghị bầu làm Trưởng ban liên lạc, ông Tô Thái Bình quê ở Quỳnh Thuận, Quỳnh Lưu, Nghệ An, hiện định cư tại Thành phố Hải Phòng làm Phó trưởng ban cùng một số vị có tâm huyết, nhiệt tình hoạt động dòng họ làm Ủy viên. Theo Quy ước, hoạt động của Họ Tô Nội thành tương đương như Chi Họ Tô bản địa ở các quận, huyện. Đây là tổ chức Họ Tô cơ sở mang tính đặc thù vào thời điểm đó trong toàn quốc tại Thành phố Hải Phòng.

Từ 85 bà con nội thành tham gia dòng họ trong ngày đầu thành lập. Đến năm 2015 (năm xuất bản sách Họ Tô Việt Nam) đã có 152 thành viên (Chủ hộ) tham gia sinh hoạt Họ Tô Nội thành Hải Phòng, đông nhất là quận Ngô Quyền có 56 hộ, quận Lê Chân 54 hộ, quận Hồng Bàng 18 hộ và 24 hộ còn lại là người Họ Tô ở các quận Kiến An, Hải An, Đồ Sơn và huyện Thủy Nguyên, huyện Tiên Lãng tự nguyện sinh hoạt với Họ Tô Nội thành Hải Phòng. Nếu tính cả các thành viên là con cháu Họ Tô của 152 chủ hộ thì số thành viên Họ Tô ở nội thành Hải Phòng khoảng trên 1000 người.

Họ Tô Nội thành Hải Phòng gồm những người Họ Tô trên mọi miền đất nước định cư tại Hải Phòng và tự nguyện gắn kết, chắp nối dòng Họ Tô Việt Nam tại nơi đang sinh sống, nên không có Từ đường, mộ Tổ và không có Gia phả, nhưng lại luôn tự hào là người Họ Tô trong dòng tộc Họ Tô Việt Nam, luôn yêu thương, quý trọng nhau và luôn hướng về cội nguồn của dòng Họ. Ngay từ ngày đầu thành lập (18-2-2001) Họ Tô Nội thành đã xây đựng được Quy ước Họ Tô Nội thành Hải Phòng với đầy đủ các nội dung về Tổ chức, Phương hướng hoạt động, Quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên trong Tổ chức liên lạc Họ Tô Nội thành. Phương châm hoạt động của Họ Tô Nội thành được thông qua ngay từ ngày đầu thành lập gồm 10 chữ:

Kính lão, trọng hiền tài

Giữ nghĩa tình sâu đậm

Mười chữ đó chính là phương châm, là đường hướng để chỉ đạo và tổ chức hoạt động của Họ Tô Nội thành, đồng thời 10 chữ đó cũng là nội dung xuyên suốt để giáo dục mọi người về sự yêu thương, đùm bọc, sự kính trọng các bậc cao niên, các bậc hiền tài và sự giữ gìn, phát huy truyền thống của dòng Họ Tô Việt Nam.

Để Họ Tô Nội thành duy trì đều đặn hoạt động theo Quy ước, các thành viên trong Ban liên lạc luôn được bổ sung kịp thời khi các vị trí bị khuyết do các cụ cao niên từ trần hoặc sức khỏe kém xin nghỉ không đảm nhận tiếp được chức vụ trong Ban liên lạc. Năm 2005, Họ Tô Nội thành Hải Phòng tổ chức Hội nghị toàn thể để lấy ý kiến sửa đổi Quy ước cho phù hợp với tình hình hiện tại ở nội thành Hải Phòng và hoạt động của Họ Tô Việt Nam. Ban liên lạc được củng cố đủ 15 thành viên theo Quy ước, do ông Tô Hoàng Kiên làm Trưởng ban, ông Tô Hữu Sửu làm Phó trưởng ban Thường trực, ông Tô Tiếu làm Phó trưởng ban, các ông Tô Trường Lưu, Tô Kim Thiện, Tô Mạnh Hùng làm Ủy viên Thường trực cùng 9 vị khác là Ủy viên. Năm 2008, ông Tô Hải Nam được bầu bổ sung làm Phó trưởng ban liên lạc. Năm 2010 các ông Tô Hoàng Kiên, Trưởng ban liên lạc; ông Tô Hữu Sửu, Phó trưởng ban Thường trực xin nghỉ đảm nhiệm chức vụ vì lý do sức khỏe và bầu ông Tô Hải Nam, Ủy viên Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam, Phó trưởng ban liên lạc Họ Tô thành phố Hải Phòng, Phó trưởng ban liên lạc Họ Tô Nội thành làm Trưởng ban liên lạc Họ Tô Nội thành Hải Phòng; bầu ông Tô Trường Lưu Ủy viên Thường trực làm Phó trưởng ban Thường trực, bầu ông Tô Mạnh Hùng, Ủy viên Thường trực làm Phó trưởng ban, bầu bổ sung một số Ủy viên, trong đó có bà Ngô Thị Thành, con dâu Họ Tô làm Ủy viên Thường trực Ban liên lạc. Như vậy Họ Tô Nội thành Hải Phòng đã không phân biệt con trai, con gái hay con dâu, con rể Họ Tô vào Ban liên lạc để gánh vác công việc chung của dòng Họ.

Hàng năm, Họ Tô Nội thành đều tổ chức họp mặt toàn thể bà con vào dịp đầu Xuân để: Tổng kết hoạt động của năm cũ, triển khai công việc của dòng họ năm mới, chúc thọ các cụ cao niên, khen tặng tập thể và cá nhân xuất sắc,  thông tin các vấn đề liên quan tới dòng họ và đất nước, thảo luận quyết nghị các nội dung trọng yếu và liên hoan đầu Xuân. Mỗi lần họp mặt là mỗi lần bà con Họ Tô Nội thành lại được hiểu thêm về dòng họ, hiểu thêm về công việc của Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam đã làm được kể từ khi chắp nối dòng họ và càng hiểu thêm, tự hào thêm về dòng tộc của chính mình. Vì vậy khi triển khai các cuộc vận động “Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân Tô Hiến Thành” hay “Công đức tôn tạo Lăng mộ Đức Thánh Tô”, “Lễ suy tôn Cụ Tô Lịch là Thủy Tổ Họ Tô Việt Nam”… Họ Tô Nội thành Hải Phòng đều hưởng ứng tích cực và đạt số tiền công đức cao nhất trong 27 Chi Họ Tô ở thành phố Hải Phòng.

Ngày lễ hội đầu Xuân tại Đền thờ Thủy Tổ Tô Lịch; ngày sinh (22 tháng Giêng) và ngày mất của danh nhân Tô Hiến Thành (12 tháng 6) hàng năm, Họ Tô Nội thành Hải Phòng đều tổ chức đoàn từ 40 đến 60 người đi dự lễ. Ngày giỗ nhà Cách mạng Tô Hiệu  12 tháng 2 âm lịch hàng năm, Ban liên lạc Họ Tô Nội thành đều kết hợp với Ban liên lạc Họ Tô thành phố tổ chức dâng hương dưới tượng đài nhà Cách mạng Tô Hiệu trong khuôn viên của Trường Chính trị Tô Hiệu tại thành phố Hải Phòng. Một việc làm có ý nghĩa nữa là Họ Tô Nội thành đã chấp thuận Trường Trung học Cơ sở Tô Hiệu quận Lê Chân là thành viên của dòng Họ, hàng năm đều có hình thức khen tặng học sinh tiêu biểu của Trường và Nhà Trường cũng tích cực tham gia các hoạt động của Họ Tô Nội thành Hải Phòng… Những việc làm nói trên đã được các cơ quan và nhân dân thành phố Hải Phòng quan tâm và hoan nghênh.

Quá trình hoạt động, Họ Tô Nội thành luôn được Ban liên lạc Họ Tô thành phố Hải Phòng, Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam đánh giá cao và được báo cáo điển hình tại Hội nghị Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam ngày 18-2-2006; được Ban liên lạc Họ Tô Việt Nam khen thưởng trong dịp kỷ niệm 10 năm và 15 năm chắp nối dòng Họ Tô Việt Nam.

                        Tô Hải Nam (Trưởng ban liên lạc)