CHI HỌ TÔ TRỌNG, THÔN BÁO VĂN, XÃ ĐỒNG VĂN, HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC


                    Một góc xã Đồng Văn, Yên Lạc ngày nay (Ảnh TL)

          Theo lời kể của các cụ cao niên trong họ: Vào khoảng cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19, có hai vợ chồng Họ Tô không biết từ đâu, đến sinh cơ lập nghiệp ở đất Báo Văn – tên cũ là Hổ Khâu, sau đổi thành Hổ Kỳ; nay là thôn Báo Văn, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Khi hai cụ đến lập nghiệp tại đất Hổ Khâu thì nhà rất nghèo. Các cụ phải đi làm thuê, cuốc mướn cho phú hộ trong làng.

          Thủy tổ của chi họ là cụ Tô Văn Nhân, tự Phúc Đức, cụ bà không rõ họ tên.

          Hai cụ sinh hạ được 2 người con trai: Người con cả là Tô Trọng Công, tự Phúc Tính, vợ là Hoàng Thị Hiệp; người con thứ hai là Tô Viết An, tự Phúc Bằng, vợ không rõ họ tên. Từ đây hình thành hai cành: Tô Trọng và Tô Viết. Trong bài này đi sâu giới thiệu về cảnh Cả Tô Trọng:

          Cảnh Cả có tên đệm là Trọng, là hậu duệ của cụ Tô Trọng Công làm cành Trưởng. Con cháu đã xây nhà thờ riêng thờ cụ Thế tổ của cành mình.

          Họ Tô Trọng tính từ Thủy tổ Tô Văn Nhân, đến nay có 11 đời con cháu. Ngày giỗ cụ Tô Văn Nhân là ngày 22 tháng Chạp âm lịch. Nhưng con cháu thống nhất cúng tế vào ngày 22 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại nhà Trưởng họ.

          Tổng số hộ của cảnh Cả Tô Trọng có 115 hộ, với 260 đinh và 684 khẩu. Cảnh cả Tô Trọng có một số nhánh đi lập nghiệp ở nơi khác như:

          Tại xã Bằng Luận, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ có 12 hộ, 30 đinh, 52 khẩu.

          Tại xã Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc có 7 hộ, 17 đinh và 32 khẩu.

          Tại tỉnh Bình Phước có 6 hộ, 12 đinh, 30 khẩu.

          Còn lại ở quê xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc có 90 hộ, 201 đinh, 560 khẩu.

          Ngày kỵ Trưởng cành Cả Tô Trọng Công là ngày mùng 3 tháng Tám âm lịch hằng năm. Con cháu đã quy tập mộ phần và xây cất to đẹp.

          Nghề nghiệp chính từ Thủy tổ đến nay đa phần làm nghề nông; con cháu trong hai cành đều đoàn kết, cần cù lao động. Các thời kỳ phong kiến, nhất là trong chế độ mới, thời đại Cụ Hồ chi họ đều có sự đóng góp tích cực cho dân, cho đất nước.

          Thời phong kiến có cụ Tô Trọng Dực, đời thứ 5, đỗ Tú tài làm quan Tri huyện Vĩnh Tường. Sau hoạt động cách mạng và làm Bí thư chi bộ đầu tiên của xã Đống Văn (năm 1946).

          Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, con cháu Họ Tô Trọng, Tô Viết làng Báo Văn, xã Đồng Văn có 4 liệt sĩ (chống Pháp 1 người và chống Mỹ 3 người).

          Về học hành toàn họ có 16 người tốt nghiệp đại học; trong đó có 4 Thạc sĩ. Cảnh Cả Tô Trọng có 8 người tốt nghiệp đại học và 2 Thạc sĩ bảo vệ luận án tại Trung Quốc.

          Hiện nay ông Tô Trọng Bình (đời thứ 10) là Trưởng cành Tô Trọng.

          Tô Trọng Bình