HỌ TÔ XÃ LONG HỰU ĐÔNG HUYỆN CẦN ĐƯỚC, LONG AN

Nhà trăm cột Ảnh TL

Theo sự lưu truyền của nhiều thế hệ trong gia đình, vào khoảng năm 1760 (năm Cảnh Hưng thứ 21), cụ Nguyễn Tấn Minh – người tiếp nối sự nghiệp của cụ Huỳnh Công Sách đã bỏ dở; đứng ra làm đơn xin lập lại thôn Long Hựu, chiêu mộ nhân dân các nơi đến phá rừng, làm ruộng, lập hương chức, chịu sưu thuế, dần dần mở mang kinh tế, lập thôn ấp cho đến ngày nay. Vào thời gian đó có một người đàn bà tên Đào Thị Thao (có lẽ từ Huế vào), chồng bà là ông Tô Văn Tơ – một nghĩa quân đã từ trần, về định cư ở làng Long Hựu, đem theo 3 người con trai:

1.Ông Tô văn Lụa là anh cả làm chức hương cả ở làng Long Hựu. Ông định cư ở đây và phụng dưỡng mẹ già đến cuối đời. Cụ Đào Thị Thao qua đời được an táng tại ấp Cầu Ngang, xã Long Hựu Đông. Hiện ngôi mộ cụ bà được con cháu đời thứ 7 trùng tu và gìn giữ.

2.Người em kế là ông Tô Văn Là, lớn lên lập gia đình cùng bà Trần Thị Chỉ. Bà này là cháu ngoại của tiên hiền Nguyễn Quang Công – người lập lên làng Tân Tập. Ông theo vợ về định cư tại làng Tân Tập, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.

3.Ông Tô Văn Lèo lớn lên lập gia đình và định cư tại làng Đông Thạnh, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.

Chi phái Họ Tô ở xã Long Hựu Đông 

Như vậy, Thủy tổ dòng Họ Tô ở xã Long Hựu Đông là Cụ Tô Văn Lụa, Tổ bà không rõ tên gì, đã sinh ra một người con tên Tô Văn Tường (đời thứ 2).

Hiện chi phái Họ Tô ở xã Long Hựu Đông, có gần 300 hộ, trên 1.200 nhân khẩu, có 55 người tốt nghiệp đại học, 5 thạc sĩ, 2 tiến sĩ, 4 kỹ sư, 15 người là bác sĩ và dược sĩ.

Nghề nghiệp Họ Tô ở xã Long Hựu Đông:

Từ khi khai phá rừng lập xã, lập làng, dòng tộc Họ Tô ở xã Long Hựu Đông đã có công lớn trong việc khai hoang lập cơ nghiệp, phần lớn con cháu Họ Tô đều làm ruộng. Hiện nay, con cháu đời thứ 7 còn canh tác, gìn giữ toàn bộ phần đất của Tổ phụ để lại. Điển hình là tại ấp Long Ninh còn giữ 8,7ha, ấp Cầu Ngang còn 4ha, ấp Ông Rèn còn 3ha.

Một phần nhỏ Họ Tô sống bằng nghề buôn bán tại ấp Chợ, xã Long Hựu Đông. Trong thời chiến tranh, có một số chạy lên Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh) lánh nạn và lập nghiệp. Phần lớn là doanh nghiệp và Ngành Y, có một số người học tập và định cư ở nước ngoài.

Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Họ Tô ở xã Long Hựu Đông có nhiều đóng góp như đi bộ đội chủ lực Miền, tham gia du kích địa phương chiến đấu và phục vụ chiến đấu, có 7 người đã hy sinh được công nhận là liệt sĩ, 4 người là thương binh.

Đời thứ 3 có bà Tô Thị Vân, cùng chồng là Trần Văn Nhơn, vào những năm 1901 – 1903 đã đầu tư nhiều tiền của xây ngôi “Nhà trăm cột” rộng 882 m2, tọa lạc trên khu vườn rộng 4.044m2, vừa làm nhà ở, vừa làm nơi thờ tự. Nhà kiểu nhà rường, toàn bằng gỗ cẩm lai, gỗ đỏ, gỗ mật, trạm trổ rất công phu, mái lợp ngói âm dương. Theo các nhà nghiên cứu: “Nhà trăm cột” có kiến trúc thời Nguyễn, dấu ấn rõ rệt phong cách Huế. Với giá trị ấy, năm 1997 “Nhà trăm cột” được Bộ Văn hóa Thông tin cấp Bằng Di tích kiến trúc – nghệ thuật quốc gia.