Cụ Tô Đình Cắm, người còn lại cuối cùng trong số 34 đội viên đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (VNTTGPQ, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam) đã từ trần đêm (14/7), hưởng thọ 95 tuổi.

Sáng 15/7, UBND huyện Đạ Tẻh (Lâm Đồng) cho biết sau một thời gian lâm bệnh nặng, dù đã được các y, bác sĩ và gia đình tận tình chăm sóc, cứu chữa nhưng do tuổi cao sức yếu nên cụ Tô Đình Cắm đã từ trần vào lúc 22 giờ ngày 14/7 tại nhà riêng ở thôn 8B, thị trấn Đạ Tẻh, huyện Đạ Tẻh.

Hiện các cơ quan đơn vị, Huyện ủy, Huyện đội huyện Đạ Tẻh, Tỉnh đội tỉnh Lâm Đồng và các cơ quan ban ngành tỉnh Lâm Đồng đã có mặt chuẩn bị cùng người nhà và người dân địa phương tổ chức lễ an táng.

Cụ Tô Đình Cắm (dân tộc Tày, bí danh Tô Tiến Lực) sinh tại bản Um, xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, Cao Bằng; tham gia lễ tuyên thệ thành lập Đội VNTTGPQ ngày 22/12/1944 tại khu rừng Trần Hưng Đạo.

Đội đã tham gia đánh đồn dưới sự chỉ huy của đồng chí Võ Nguyên Giáp và giành chiến thắng trong các trận ở Phay Khắt, Nà Ngần, Đồng Mu… Năm 1945, cụ Cắm tham gia giải phóng Bắc Kạn rồi tham gia đoàn quân Nam tiến vào đóng quân tại Rạch Giá.

Năm1946, trong một trận chống càn của giặc Pháp, cụ Cắm bị thương nặng phải quay trở ra Bắc điều trị dài ngày rồi giải ngũ về địa phương. Năm sau, cụ Cắm tình nguyện quay trở lại quân đội tham gia chiến đấu tại Bắc Cạn.

Năm 1950, trong Chiến dịch Biên Giới thu đông, khi tham gia đánh đồn Đông Khê lần thứ hai, cụ Cắm bị thương nặng và buộc phải rời quân ngũ. Năm 1992, cụ Cắm cùng gia đình đi xây dựng vùng quê mới ở Lâm Đồng.



CỤ trò chuyện và kể lại với cán bộ chiến sỹ hôm nay

Năm 1992, khi đã 70 tuổi, ông Tô Đình Cắm cùng vợ và 4 người con vào vùng kinh tế mới Đạ Tẻh sinh sống (vợ ông mất tháng 11.2011) cho đến ngày nay.
Tháng 7.2013, ông Tô Đình Cắm mới chính thức được công nhận là thương binh (hạng 4/4) - sau 63 năm bị thương (do thất lạc giấy tờ).



Ngày 11.12.2013, ông Tô Đình Cắm được trao tặng nhà tình nghĩa. Ngôi nhà rộng 120m2 , tổng giá trị 415 triệu đồng do Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, tỉnh Lâm Đồng và Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, Quỹ đền ơn đáp nghĩa huyện Đạ Tẻh hỗ trợ cùng với đóng góp của gia đình cụ Cắm.

Cụ Tô Đình Cắm từng được Đại tướng Võ Nguyên Giáp dìu dắt khi còn trong quân ngũ và vinh dự được Đại tướng thăm hỏi, tặng chiếc áo ấm vào năm 2000. Tháng 10/2013, không thể ra Bắc tiễn biệt vị chỉ huy quả cảm ngày nào của Đội, cụ đã lập bàn thờ Đại tướng tại nhà riêng.


"Cụ Tô Đình Cắm, một trong 34 chiến sỹ đầu tiên của đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, người chiến sỹ lỗi lạc của quân đội nhân dân Việt Nam, không còn nữa!

Ban Liên lạc họ Tô Việt Nam và bà con họ Tô gần xa, trong nước và ngoài nước xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình cụ Tô Đình Cắm, xin thắp nén nhang lòng cho Cụ yên nghỉ."