Nguồn gốc ra đời và ý nghĩa lịch sử ngày Quốc tế Lao động 1/5


Hàng năm, người lao động trên toàn thế giới lại cùng nhau kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5. Đây là một thời điểm lịch sử mang ý nghĩa trọng đại ở Việt Nam và thế giới.

Ngày 1/5 là ngày gì?

Ngày Quốc tế Lao động hay ngày 1 tháng 5 là ngày Lễ kỷ niệm và ngày hành động của phong trào công nhân quốc tế và của người lao động.

Nguồn gốc ngày 1 5 bắt nguồn từ nước nào?

Ngày 1/5 bắt nguồn từ thành phố công nghiệp lớn Chicago, Mỹ.

Năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua Nghị quyết nêu rõ: "...Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ". Sở dĩ ngày 1/5 được chọn bởi đây là ngày bắt đầu một năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.

          Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng một cách đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ đã tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Đầu tiên là cuộc bãi công tại thành phố Chicago. Khoảng 40 nghìn người không đến nhà máy. Họ tổ chức mit-tinh, biểu tình trên thành phố với biểu ngữ "Từ hôm nay không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!" Cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 có nguồn gốc từ sự kiện nào trong lịch sử?

Chính vì thế, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 có nguồn gốc từ cuộc bãi công tại thành phố Chicago.

Ý nghĩa ngày Quốc tế Lao động 1/5

Ngày 1/5 được xem là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ngày 1/5 cũng là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Quốc tế Lao động 1/5 đầu tiên ở Việt Nam

Tại Việt Nam, sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam đã lấy ngày l/5 hàng năm làm ngày đỉnh cao của phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - tự do - dân chủ, giành những quyền lợi kinh tế - xã hội. 

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động đầu tiên được tổ chức vào năm 1930. Ngày 1/5/1930 - lần đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân ở Đông Dương, giai cấp công nhân nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã biểu tình ngoài đường phố để biểu dương tình đoàn kết cách mạng với công nhân quốc tế, đồng thời đấu tranh trực diện với bọn đế quốc thực dân Pháp, đòi Pháp phải cải thiện điều kiện làm việc, phải tăng lương và thực hiện luật lao động ngày làm việc 8 giờ.

Đó là điểm bắt đầu cho cả cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là phong trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm mít tinh trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22c NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ Tết, lễ kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1/5 là một trong những ngày Lễ chính thức và công nhân lao động cả nước sẽ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương.

Qua 36 năm đổi mới, hơn 13 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 (khóa X), giai cấp công nhân Việt Nam đã tăng về số lượng, trưởng thành về chất lượng và khẳng định, phát huy vai trò, địa vị của mình trong thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hiện nay, tổng số lao động làm công hưởng lương trong các loại hình doanh
nghiệp ở nước ta có khoảng 24,5 triệu người, trong đó công nhân, lao động trong
các doanh nghiệp chiếm khoảng 60%, chiếm tỉ lệ khoảng 14% số dân và 27% lực
lượng lao động xã hội. Trình độ học vấn và trình độ chuyên môn, nghề nghiệp,
chính trị của giai cấp công nhân ngày càng được cải thiện. Số công nhân có tri
thức, nắm vững khoa học - công nghệ tiên tiến đã tăng lên. Hình thành lớp công
nhân trẻ có trình độ học vấn, văn hóa, được đào tạo nghề theo chuẩn nghề nghiệp,
được rèn luyện trong thực tiễn sản xuất hiện đại, phương pháp làm việc ngày càng
tiên tiến.

Công tác Công đoàn và phong trào công nhân đã đạt được kết quả toàn diện,
đáp ứng tốt hơn nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, công nhân viên chức lao động. Công đoàn đã có những sáng tạo, đề xuất và tổ chức được nhiều chương trình hoạt động mới như:

Chăm lo phúc lợi cho đoàn viên công đoàn; tổ chức "Tết Sum vầy" cho
người lao động; xây dựng các thiết chế công đoàn, góp phần tháo gỡ những vấn đề
bức xúc về nhà ở, nhà trẻ, nơi sinh hoạt văn hoá... cho người lao động (NLĐ). Đã
có nhiều biện pháp linh hoạt, kịp thời cùng hệ thống chính trị giải quyết những vụ,
việc liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự, quyền lợi, đời sống của công
nhân, viên chức, người lao động. Tổ chức đối thoại, thương lượng thoả ước lao động tập thể, góp phần bảo đảm chế độ, chính sách và từng bước nâng cao phúc
lợi, bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động, thúc đẩy phát triển sản xuất kinh
doanh, xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ. Hoạt động tuyên
truyền, giáo dục tạo được sức lan toả trong hệ thống. Phong trào thi đua yêu nước
trong công nhân, viên chức, lao động có sự chuyển biến tích cực. Tổ chức công
đoàn ngày càng được củng cố và phát triển. Công tác tập hợp công nhân, người lao
động đạt nhiều kết quả, số lượng đoàn viên tăng nhanh so với các nhiệm kỳ trước,
xuất hiện nhiều hình thức tập hợp công nhân, viên chức, phát triển đoàn viên,
thành lập công đoàn cơ sở rộng khắp trong các doanh nghiệp. Mô hình tổ chức bộ
máy, tổ chức công đoàn đang được hoàn thiện; chất lượng đội ngũ cán bộ công
đoàn từng bước được nâng cao. Trên khắp các lĩnh vực đã xuất hiện nhiều tấm
gương điển hình tiên tiến, công nhân, viên chức, lao động đi đầu và thành công
trong lao động sản xuất kinh doanh, khẳng định vai trò của tổ chức công đoàn trong hệ thống chính trị, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Công đoàn Việt Nam.

Tô Hoài An