Họ Tô làng Nguyễn còn giữ được một bản tộc phả viết bằng chữ Hán – Nôm. Tộc phả đã được phiên âm sang tiếng Việt nhưng chưa dịch nghĩa nên cũng chưa giúp tìm hiểu được nhiều về chi họ qua thư tịch.

Còn theo lời kể của các cụ trong họ thì xã Nam Cường trước kia là xã Gia Ngân, huyện Nam Chân (nay là 2 huyện Nam Trực và Trực Ninh) phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định. Trong xã có 3 dòng họ là họ Tô, họ Vũ, họ Nguyễn. Tổ tiên họ Tô từ đâu về đây định cư từ năm nào không rõ.

Thời Hậu Lê, đời chúa Trịnh Giang (1729 – 1740), nhân dân trong vùng làng Cà  (ở xã Nam Cường hiện nay còn có chợ Cà), dưới sự lãnh đạo của 2 tướng Vũ Đình Dung và Nguyễn Danh Chấn (gọi là Quận Giao và Quận Phả) nổi lên chống lại triều đình vua Lê – chúa Trịnh (gọi là giặc Cà) trong 5 năm.

(Trong sách Vua chúa Việt Nam qua các triều đại của Trương Đình Tín – NXB Đà Nẵng – 2010 có viết: Trong thời gian ở ngôi chúa,Trịnh Giang chỉ lo ăn chơi xa xỉ… Trong nước vì sưu cao thuế nặng nên đâu đâu nông dân cũng nổi lên chống phá)

Triều đình đưa quân về đàn áp khốc liệt, cuộc khởi nghĩa thất bại, nhân dân trong vùng phải phiêu tán khắp nơi, làng xã trở thành “vùng trắng”. Hơn chục năm sau có quan lớn Tiên Thường (?) về chiêu dân tái lập ấp. Họ Tô, họ Vũ, họ Nguyễn là những cư dân đầu tiên của xã mới được tái lập. Làng mới lấy tên là Tề Cách (không dám dùng tên cũ Gia Ngân), sau mới đổi là Gia Ngân, sau lại đổi là Gia Hòa. Sau cách mạng tháng 8- 1945, xã đổi là Nam Cường, huyện Nam Trực.

Trong bản gia phả chữ Hán Nôm ghi Đệ nhất thế tổ là Tô Phúc Tài. Đời 2, đời 3 chỉ có một con trai. Đến đời thứ 4 sinh được 3 con trai là Tô Phúc Kiến, Tô Hữu Dư, Tô Phúc Đĩnh trở thành ông tổ của 3 cành được chép trong gia phả.

Cành trưởng là Tô Phúc Kiến lúc quân triều đình đàn áp chạy về xã Đại Đê, tổng Trình Xuyên, huyện Vụ Bản sinh một con trai là Tô Phúc Khang. Tô Phúc Khang lấy vợ ở xã Đại Đê và sinh sống tại đó không về quê cũ nên hiện nay cành thứ là cành cụ Tô Hữu Dư đứng làm trưởng, trông coi nhà thờ , phụng thờ tiên tổ. Lúc loạn ly, họ Tô Gia Ngân phiêu bạt đi nhiều nơi nên hiện nay chi họ có 4 cành ở xã Đại Đê, xã Tống Xá, huyện Vụ Bản-tỉnh Nam Định; xã Quốc Tuấn- huyện Nam Sách-tỉnh Hải Dương và ở quê nhà. Trong chi họ còn lưu truyền 4 câu thơ thể hiện gốc tích và sự phát triển của chi họ:

 Họ Tô chính ở Nam Thành (Thành Nam tức Nam Định)

Đại Đê, Tống Xá lại cành Hải Dương

Đất bẩm sinh con dòng cháu giống

Lập từ đường nối dõi tổ tông

Các cành ở xa vẫn về quê nhận họ và theo giỗ tết

Họ Tô làng Nguyễn nếu tính từ ông trưởng của 3 cành Tô Phúc Kiến, Tô Hữu Dư, Tô Phúc Đĩnh đến nay là đời 11 nhưng nếu tính từ Đệ nhất thế tổ Tô Phúc Tài đã là đời thứ 14. Tộc trưởng hiện nay là ông Tô Văn Du đời 12.

Họ Tô làng Nguyễn nếu tính sau loạn giặc Cà phải phiêu bạt đi nhiều nơi, trở về quê cũ tái lập làng đến nay mới khoảng 250 năm những cũng là 1 chi họ có vị trị quan trọng trong làng xã.

Tương truyền có ông Tô Xuân Bính là quan tứ trụ triều đình (?) Còn trong gia phả thì cành ba đời 6 có ghi: “Tô tương công tự Xuân Bánh, thụy Hòa Bình hiệu Phúc Chính” phải chăng là ông này?

Có cụ Tô Đức Hân thường gọi là cụ Cử Hân có con rể là Tiến sĩ  Nho học(?)

Còn trong gia phả có ghi những người đỗ tú tài, làm tiên chỉ, lý trưởng, phó lý, cai hợp, thư lại, có người là Thập lý hầu.

Họ đã xây được nhà thờ từ giữa thế kỷ 19, đến năm 1903 được trưởng tộc là Tô Đức Hân tôn tạo lại và năm 2006 lại được trưởng tộc Tô Văn Du xây dựng lại. Họ cũng đã viết được gia phả bằng chữ Hán –Nôm. Trong nhà thờ hiện nay còn 2 câu đối, mặt sau gỗ đã lũa và trong lạc khoản có ghi tên 2 vị Tiến sĩ cung tiến năm 1903, năm trưởng tộc Tô Đức Hân tôn tạo nhà thờ. Nhà thờ họ được hai vị tiến sĩ (một người là con rể) cung tiến câu đối chứng tổ vị thế của chi họ này trong làng xã.

Nghề nghiệp chính của chi họ từ xưa đến nay là làm ruộng và làm thầy thuốc. Trong gia phải có ghi tên nhiều người là lương y.

Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, chi họ có 32 người tham gia lực lượng vũ trang trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Hiện nay trong họ có nhiều người có bằng đại học, có 2 thạc sĩ trong đó có 1 người đang làm luận án tiến sĩ.

TTHTVN