Nếu có dịp về Ấp Rẩy Mới, xã Thạnh Trị, huyện Thạnh Trị ( Sóc Trăng) hỏi thăm gia đình nào có con ăn học thành đạt nhứt thì được mọi người cho biết ngay đó là gia đình Bà Tô Thị Gạo ( còn gọi là Bà Tô Thị Giàu) và Ông Nguyễn Kim Anh. Ẩn đằng sau vóc người mảnh khảnh ấy là cả một ý chí, nghị lực phi thường của hai vợ chồng tuổi ngoài sáu mươi này. Ông Nguyễn Kim Anh năm nay 66 tuổi và Bà Tô Thị Gạo 65 tuổi. Nhìn lại quãng đường đã qua, hai vợ chồng không giấu được sự xúc động xen lẫn lòng tự hào về bảy người con ( ba trai, bốn gái) của gia đình mình.

Sinh ra trong một gia đình nghèo vùng sâu, Bà Tô thị Gạo học hết lớp Ba trường làng vì lúc bấy giờ (1955), huyện mới chỉ dạy hết lớp Ba. Ông Nguyễn Kim Anh cố gắng học hết lớp 11.

Trong bảy người con, người chị đầu Nguyễn Thị Phượng học đến lớp 10 thì phải nghỉ học bởi thời bấy giờ đường đi học thật gian nan. Người chị nghỉ học và ở nhà cùng làm ruộng với gia đình, quyết nuôi các em ăn học đến nơi đến chốn.

Vùng nông thôn sâu ngày ấy, giao thông chủ yếu bằng đường thủy. Nhà cách trường khoảng sáu cây số nên các em phải đi học bằng xuồng. Cứ sáng sáng lúc trời còn sương mờ, vợ hoặc chồng tranh thủ bơi xuồng đưa các con đi học. Lắm ngày đi ngược con nước, mồ hôi vai áo đầm đìa nhưng nhìn đàn con học chăm ngoan; lòng hai vợ chồng luôn thấy niềm vui bù đắp lại. Rồi quãng xế chiều, đưa xuồng đi rước các con về. Cứ thế hàng năm trời, hai vợ chồng chăm lo cho đàn con đều đều đến lớp. Buổi trưa các con ở lại trường, phải mang cơm theo để ăn, vì tới chiều Ba, Má mới đến rước về. Bởi được gia đình giáo dục từ nhỏ nên các con luôn sống chan hòa, hiền lành, ngoan ngoãn và chăm học.

Nhà chỉ có bảy công đất ruộng, thu nhập chưa đầy chục triệu đồng một năm. Nhưng với bản tánh cần cù, chịu khó, gia đình đã vượt lên chính mình; động viên, khuyến khích các con đi học để nên người, để thoát nghèo sau này.

Thấu hiểu được hoàn cảnh đó, Ban liên lạc họ Tô tỉnh Sóc Trăng đã kịp thời cấp học bổng cho các em. Đang học phổ thông, các em được cấp 100 ngàn/ tháng. Đang học Đại học, được cấp 200 ngàn/ tháng. Số tiền không lớn nhưng có tác dụng động viên tinh thần rất lớn cho các em ăn học thành tài.

Bên cạnh đó, các em trong quá trình đi học còn nhận làm gia sư, dạy kèm để trang trải tiền ăn học, gánh vác phần nào cho Ba, Má ở quê. Quả thật trời không phụ lòng người và các con của Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh đã không phụ lòng Ba, Má. Đó là những phần thưởng quý báo nhứt mà các con giành cho Ba, Má; giành cho họ hàng, giành cho quê hương mình.

Tính đến nay, cả gia đình Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh có sáu người con tốt nghiệp Đại học và đang học Tiến sĩ, Thạc sĩ. Đó là:

Nguyễn Hiền Tâm, tốt nghiệp Đại học Sư phạm

Nguyễn Thị Bích Thảo, tốt nghiệp  Đại học Kế toán.

Nguyễn Văn Thuận, nghiên cứu sinh; đang làm luận án Tiến sĩ Ngữ văn.

Nguyễn Văn Trung, đang học Cao học, ngành Kế toán.

Nguyễn Thị Bích Trang, đang học Cao học, ngành Ngữ văn.

Nguyễn Thị Bích Thủy, tốt nghiệp Đại học Kế toán.

Nghị lực vượt khó học giỏi, thành đạt của gia đình Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh trở thành tấm gương cho cả Ấp Rẫy Mới, cho cả xã Thạnh trị. Mọi nhà đều nhìn theo gia đình, nhìn theo những người con của Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh để học tập, để làm theo. Tính đến nay, cả Ấp Rẫy Mới có 24 sinh viên tốt nghiệp Đại Học; 100% trong độ tuổi đều đến trường và phấn đấu 100% học hết trung học phổ thông( trước 1998, hầu hết trẻ em trong ấp chỉ học hết lớp 9 nghỉ học, làm ruộng phụ giúp gia đình)

Khi hỏi có bí quyết gì về nuôi dạy con nên người, thành đạt; Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh cho hay: Người xưa thường nói “ Nhất cần thiên hạ vô nan sự / Bách nhẫn đường trung hữu thái hòa” ( Nghĩa là: Trong thiên hạ, có một chữ “ cần cù” thì không việc gì là khó. Trong gia đình, trăm sự “ nhẫn  nhịn” thì luôn có hòa hợp, bình yên). Chính nhờ bản tánh cần cù, chịu khó, thương yêu nhau “ Thuận vợ thuận chồng tát biển đông cũng  cạn” nên Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh đã một đời hết lòng vì con; chăm lo cho đàn con ăn học nên người, thành đạt.

Sáu người con thành đạt là sáu tấm huân chương cài lên ngực áo Bà Tô Thị Gạo và Ông Nguyễn Kim Anh là phần thưởng quý giá nhứt cho Ông Nguyễn Kim Anh và Bà Tô Thị Gạo. Sáu người con thành đạt là sáu bông hoa thơm trong vườn hoa khuyến học của tỉnh nhà Sóc Trăng.

Thật tự hào có một gia đình nông dân vùng sâu như thế ở Ấp Rẫy Mới, xã Thạnh Trị, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng.

Tô Hiệp