Một góc xã Thiên Hương, Thủy Nguyên ngày nay (Ảnh TL)

Làng Trịnh Xá là vùng đất được hình thành vào thế kỷ thứ X. Trước năm 1945, làng Trịnh Xá thuộc Tổng Trịnh Xá, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến Anh. Năm 1813 là Tổng Trịnh Xá thuộc huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Tên làng Trịnh Xá tồn tại khá lâu, được ghi trong sắc phong của triều đình phong kiến cho các vị Thành Hoàng mà dân làng Trịnh Xá phụng thờ đó là Linh Quang Đại Vương từ thời Lý Nhân Tông (1104) có công dẹp giặc Ai Lao quấy nhiễu biên giới,

Họ Tô cùng với các họ: Nguyễn, Hoàng, Bùi, Lêđã đến nơi đây lập nghiệp xây dựng thành một làng quê Trịnh Xá trù phú cho đến ngày nay.

Chi họ Tô Đình làng Trịnh Xá là một trong 6 chi Họ Tô của huyện Thủy Nguyên, Thành phố Hải Phòng, gồm: Đông Môn, Trịnh Hưởng, Minh Tân, Trịnh Xá, Kỳ Sơn, Dương Quan.

Theo gia phả do cụ Tô Đình Gia soạn thảo vào năm Canh Thìn - 1880 còn để lại thì họ Tô đến đây từ bao giờ không ghi rõ, vì trải qua nhiều thời đại thăng trầm do chiến tranh kéo dài, gia phả rách nát, mất mát khá nhiều chỉ còn ghi lại một đôi nét bằng chữ Hán:

"Thủy tổ: Quảng Sơn Tô Quý Công tự Phúc An".

Viễn tổ: Hiệu sinh Tô Quý Công tự Đạo Trung, kỵ nhật ngày 25 tháng Mười âm lịch, mả táng tại Đồng Lý Xứ - nay là Đường Lim thôn 12, xã Thiên Hương.

Viễn tổ tỷ: Nguyễn Thị, hiệu Diệu Chính không ghi ngày mất và phần mộ.

Ngược theo dòng lịch sử ngày mất của Viễn tổ vào ngày 25 tháng Mười năm Bính Dần - 1506 thuộc triều Lê Uy Mục niên hiệu Đoan Khánh.

Từ Thủy tổ (đời thứ nhất)trở xuống đến đời thứ 6 đều là độc đinh. Đời thứ 7  sinh 2 nam 2 nữ. Từ đây hình thành 2 cành:

Cành Nhất Khởi tổ là Cụ Tô Đạo Dong, (tức Tô Phúc Tài tức Tô Đình Tái). Kế Tộc trưởng cành này hiện nay là ông Tô Đình Nguyện, sống tại thôn 10, làng Trịnh Xá.

Cành Nhì Khởi tổ là Cụ Tô Trung Hoà tức Tô Đình Thăng. Cành này phiêu bạt lên Hà Bắc và đổi thành họ Trịnh. Vừa qua đã tìm về nhập lại họ. Kế Tộc trưởng cành này hiện nay là ông Tô Đình Yển, cư trú tại thôn 12,làng Trịnh Xá

Năm 1996 chi Họ Tô Trịnh Xá đã lập cuốn gia phả viết tay đến đời thứ 13.

Đến nay, chi họ đã được 17 đời tính từ Thủy tổ (đời thứ nhất) đến thế hệ mới sinh.

Tổng số (kể cả người đã mất) có 269 nam và 248 nữ. Đời thứ 13 và 14 là phát triển mạnh nhất.

Họ Tô Trịnh Xá thời kỳ phong kiến có 4 cụ đỗ khoá sinh không ra làm quan mà chỉ đi sâu vào phong thủy, tướng số, có một cụ là thầy pháp.

Thời đại ngày nay từ 1960 trở lại đây đã có 15 người có bằng đại học.

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ có 60 người tham gia kháng chiến. Có 2 liệt sỹ chống Pháp, 7 liệt sỹ chống Mỹ, 4 người là tử sỹ.

Gia đình cụ Tô Đình Bân và bà Nguyễn Thị Cát được Nhà nước công nhận Gia đình cách mạng

Ông Tô Đình Ảnh, con ông Tô Đình Bân là người có công trong hoạt động cách mạng 9 năm kháng chiến (giai đoạn 1945 - 1954) đã làm Phó Bí thư Đảng uỷ xã. Sau hoà bình ông đã cùng 11 người trong ngoài họ xây dựng lên Hợp tác xã cơ khí đúc gang Quyết Thắng là một trong những hợp tác xã lá cờ đầu trong ngành Thủ công nghiệp cả nước. Ông được bầu là Đại biểu Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV. Năm 1985 ông Tô Đình Ảnh đã được công nhận là Chiến sỹ thi đua toàn quốc và được Nhà nước phong tặng Huân chương lao động hạng Ba.

Hiện tại chi Họ Tô Trịnh Xá còn lưu giữ trong gia phả các ngành ở xa như: Hà Bắc, Quảng Ninh, Hải Dương, Hà Nội, nội thành Hải Phòng và có 3 cành ở miền Nam.

Hiện nay ở xã Thiên Hương có 2 chi Họ Tô. Chi Họ Tô Trịnh Xá là Tô Đình, còn chi Họ Tô Trịnh Hưởng là Tô Văn. Theo các cụ kể lại: Trước đây cả 2 chi họ đều là Tô Đình, nhưng do có sự bất đồng trong quan hệ dòng tộc, nên các cụ đã tách ra làm 2 chi. Chi Họ Tô Đình Trịnh Xá có ngày giỗ Tổ ông là 25 tháng Giêng âm lịch, còn chi họ Tô Văn Trịnh Hưởng có ngày giỗ Tổ bà là 14 tháng Giêng âm lịch.

                  Tô Đình Minh (đời thứ 13)