Một góc xã Đồng Văn ngày nay (Ảnh TL)

Theo lời kể của các cụ cao niên và gia phả để lại thì cụ tổ dòng Họ Tô Văn đến sinh sống và lập cư tại làng Yên Lạc, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc vào thế kỷ 17 đến nay khoảng 350 năm.

Cụ Thủy tổ tên là Tô Văn Tá, Tỉ tổ không ghi họ tên là gì. Mộ cụ tổ Tô Văn Tá táng tại Sốc Đồng Mê Đài, thôn Yên Lạc, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc.

Dòng Họ Tô Văn thôn Yên Lạc, xã Đồng Văn có 5 chi 50 hộ 80 đinh với 240 nhân khẩu. Tính từ cụ Thủy tổ đến hậu duệ hôm nay được 10 đời. Năm 1950 con cháu trong dòng họ đã xây dựng mộ Tổ Tô Văn Tá, đến năm 2003 tôn tạo nâng cấp thành lăng mộ to đẹp, khang trang quy mô 3 cấp: rộng 2,5m, dài 3m, cao 2m bên cạnh là hồ nước lớn, phong cảnh hữu tình.

Hàng năm vào ngày 30 tháng Chạp là ngày kỵ Tổ Tô Văn Tá con cháu hàng đinh từ 15 tuổi trở lên đều tập trung về nhà một thành viên đăng cai (luân phiên) để cúng Tổ và bàn việc họ.

Con cháu dòng Họ Tô Văn thôn Yên Lạc, xã Đồng Văn sống đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau. Mọi người con trong họ Tộc đều phấn đấu vươn lên trong học tập, công tác. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ con cháu Họ Tô hăng hái lên đường tòng quân giết giặc bảo vệ Tổ quốc. Có 1 liệt sỹ được truy tặng là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Con cháu chi họ có 7 người đã tốt nghiệp đại học và nhiều cháu đang học đại học, cao đẳng tại tỉnh Vĩnh Phúc, Hà Nội; có 2 người công tác tại Tỉnh ủy Vĩnh Phúc, 4 người là giáo viên các cấp.

Đời sống của bà con trong họ đều khá giả không có hộ nghèo, con cháu một lòng chung tay góp sức xây dựng dòng tộc Tô Văn ngày càng phát triển, thịnh vượng.

               Tô Văn Thế

(Đời thứ 8 của Thủy tổ Tô Văn Tá)