HỌ TÔ THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU TỈNH QUẢNG NINH


                    Một góc phường Đức Chính, thị xã Đông Triều ngày nay (Ảnh TL)

          Theo các cụ cao niên truyền lại, thì từ Đông Quan (nay là huyện Đông Hưng), tỉnh Thái Bình, có một dòng Họ Tô về Cát Hải, Hải Phòng, sau đó vào khoảng cuối thế kỷ 17, lại có một dòng về xã Đức Chính, huyện Đông Triều, Hải Dương (nay là phường Đức Chính, thị xã Đông Triều) tỉnh Quảng Ninh.

          Thủy tổ của dòng Họ Tô thị xã Đông Triều, Quảng Ninh là cụ Tô Pháp Nhân. Tính đến các thế hệ mới sinh ngày nay đã là 12 đời (350 năm).

          Đời thứ hai: Tô Phúc Thọ (Trưởng tộc)

          Đời thứ ba: Tô Đình Kiên (Trưởng tộc)

          Đời thứ tư: Tô Đình Huyên (Trưởng tộc)

          Đời thứ năm: Tô Đình Phiên (Trưởng tộc)

          Đời thứ sáu: Tô Đình Quý (Trưởng tộc)

          Đời thứ bảy: Tô Đình Trinh (Trưởng tộc)

          Đời thứ tám: Tô Đình Cả (Trưởng tộc)

          (Sau khi cụ Tô Đình Cả mất, cụ Tô Đình Ngữ làm Trưởng tộc)

          Đời thứ chín: Tô Đình Hàm (Trưởng tộc)

          Đời thứ mười: Tô Viết Hùng (Trưởng tộc). Nay ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

          Ông Tô Thiết Đãng (đời thứ mười) hiện sống ở quê Đông Triều, được cử làm quyền Trưởng tộc.

          Đầu những năm 1940, một số gia đình đi nơi khác sinh sống như: Bắc Giang, Hải Phòng, Gò Vấp (Thành phố Hồ Chí Minh), Hải Dương… (Ông Tô Viết Hùng về quê lần đầu tiên vào tháng 6 năm 2011).

          Từ đời thứ chín trở về trước, Họ Tô thị xã Đông Triều chuyên sống bằng nghề làm nông nghiệp, tiểu thương và các nghề thủ công…

          Từ đời thứ mười trở lại đây, ngoài làm nông nghiệp, con em Họ Tô Đông Triều đi làm nhiều ngành nghề khác nhau như: Công nhân, công chức, viên chức nhà nước, mở công ty làm tư thương… 40% số gia đình có mức sống khá, 50% mức trung bình và 10% còn khó khăn.

          Toàn chi họ hiện nay có 54 hộ, 260 nhân khẩu, cụ thể:

          Thị xã Đông Triều: 10 hộ, 40 nhân khẩu

          Thành phố Hồ Chí Minh: 10 hộ 50 nhân khẩu

          Hải Phòng: 14 hộ, 65 nhân khẩu

          Hải Dương: 10 hộ, 45 nhân khẩu

          Hà Nội: 2 hộ, 10 nhân khẩu

          Bắc Giang: 8 hộ, 50 nhân khẩu.

          Họ Tô thị xã Đông Triều chưa có nhà thờ, mộ Tổ cũng bị thất lạc, gia phả (Phả đồ) đang trong thời kỳ sưu tập, chủ yếu từ đời thứ mười trở lại đây.

          Họ Tô thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh lấy ngày 7 tháng Hai âm lịch (ngày mất của cụ Tô Phúc Thọ - đời thứ 2) làm ngày giỗ Tổ hàng năm tại nhà ông Tô Thiết Đãng, quyền Trưởng tộc của chi họ.

          Mộ các cụ đời thứ bảy, tám, chín các chi, các ngành đang được con cháu tôn tạo, bảo quản.

          Các cụ, các bà người Họ Tô lấy chồng phần lớn ở thị xã Đông Triều, Quảng Ninh đến nay con, cháu, chắt rất đông, đều hướng về Tổ Họ Tô.

          Dòng Họ Tô thị xã Đông Triều, Quảng Ninh chưa có ai khá giả, lại ở rải rác nhiều tỉnh nên việc giỗ Tổ hằng năm không có mặt đầy đủ. Những việc lớn của Họ như: Xây nhà thờ (từ đường), lập gia phả, dựng Quỹ Khuyến học… chưa làm được.

          Về học vị: Từ đời thứ mười, mười một chi họ có; trình độ đại học 24 người (có 11con dâu); thạc sĩ 3 người (có 1 con dâu); cao đẳng 63 người (có 21 con dâu).

          Con cháu người Họ Tô thị xã Đông Triều từ đời thứ 12 trở đi đều được đi học đầy đủ, không có ai bị thất học.

          Tô Đình Tuấn (đời thứ 10)