Cách mạng tháng Tám thành công, lực lượng Công an của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có 3 tổ chức Công an ngang cấp:

   Sở Liêm phóng Bắc Bộ

  Giám đốc: Chu Đình Xương

  Phó Giám đốc: Lê Giản

  Sở Trinh sát Trung Bộ

  Giám đốc: Nguyễn Văn Ngọc

  Quốc gia Tự vệ cuộc Nam Bộ

  Ủy trưởng: Dương Bạch Mai

 Mặc dù ta thành lập Sở Liêm phóng Bắc Bộ nhưng vẫn giữ tên Sở Liêm phóng, phần nào cũng gây tâm lý hoang mang cho người dân vì trước kia Sở Liêm phóng của Pháp, Nhật đã gây ra nhiều nợ máu với họ.

  Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu Lê Giản và đồng chí Trần Đăng Ninh phải tìm cách sửa tên “Liêm phóng” và “Cảnh sát” mà bọn đế quốc, thực dân đã sử dụng.

 Sau một ngày nghiên cứu, Lê Giản trình bầy với đồng chi Trần Đăng Ninh:

 -Thực ra Liêm phóng và Cảnh sát là hai bộ phận nằm trong cụm từ Sécurité publique tiếng Pháp nghĩa là an ninh công cộng. Theo tôi nên lấy hai từ Công an trong an ninh công cộng là hợp lý nhất và hợp cảnh nhất.

 Và trong văn bản tiếp theo, Lê Giản đã đệ trình lên Bác thay vì dùng Liêm phóng và Cảnh sát, nên dùng hai từ Công an. Bác đồng ý.

 Ngày 21 tháng 02 năm 1946, Chủ tịch chính phủ lâm thời Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các Sở Cảnh sát với Sở Liêm phóng thành một cơ quan là Việt Nam Công an vụ nằm trong Bộ Nội vụ.

 Tiếp đó, ngày 18 tháng 4 năm 1946, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng ban hành Nghị định số 121/NgĐ quy định cơ cấu tổ chức nhiệm vụ quyền hạn của  Việt Nam Công an vụ.

 Chiểu theo nghị định trên, Việt Nam Công an vụ chia thành 3 cấp:

 1-Cấp Trung ương: Nha Công an Việt Nam do Giám đốc dứng đầu.

 2-Cấp Kỳ(1):Sở Công an do Giám đốc Sở điều khiển.

 3-Cấp tỉnh: Ty Công an do Trưởng ty đứng đầu.

 Ngày 21 tháng 02 năm 1946, Chính phủ ra  sắc lệnh thành lập Nha Công an Việt Nam trực thuộc Bộ Nội vụ với nhiệm vụ chỉ đạo phạm vi cả nước.

 Ngày 8 tháng 6 năm 1946, Chủ tịch Chính phủ ban hành sắc lệnh số 100/SL cử đồng chí Lê Giản, nguyên Phó Giám đốc làm Giám đốc Nha Công an Việt Nam thay Nguyễn Dương (từ chức).

  Trích trong sách “Đồng chí Lê Giản, vị Tư lệnh đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân”

                                                                                    Tô Bỉnh St

  Ghi chú: (1) Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ